Алматы тауларының болашағы: JANA LEP және ғалымдар Almaty SuperSki жобасының мүмкіндіктері мен тәуекелдерін талқылады

Алматы тауларының болашағы: JANA LEP және ғалымдар Almaty SuperSki жобасының мүмкіндіктері мен тәуекелдерін талқылады

Алматыда тау туризмін дамыту перспективаларына, экологиялық қауіпсіздікке және инфрақұрылымдық жобаларды ғылыми сүйемелдеуге арналған «Ғылым Revolution: Алатау формуласы» ғылыми-сараптамалық дөңгелек үстелі өтті. Талқылаудың негізгі тақырыптарының бірі төңірегінде қоғамдық пікірталас жалғасып жатқан Almaty SuperSki жобасы болды.

Іс-шара 20 қазанда Satbayev University алаңында өтіп, ғылыми қауымдастық, университеттер, жас зерттеушілер, салалық сарапшылар және JANA LEP қоғамдық қозғалысының өкілдерін біріктірді. Кездесудің басты тақырыбы Іле Алатауының бірегей табиғатын сақтау мен заманауи туристік инфрақұрылымды дамыту арасындағы тепе-теңдікті іздеу болды. Қатысушылар таулы жердегі ірі жобаларды жүзеге асыруда ғылыми зерттеулерді, инженерлік технологияларды және экологиялық мониторингті қолдану мүмкіндіктерін қарастырды.

Сарапшылар тау туризмін дамыту Алматы үшін жаңа мүмкіндіктер ашуы мүмкін екенін, алайда кез келген шешім кешенді ғылыми зерттеулер, экологиялық тәуекелдерді бағалау және қоғаммен ашық диалог негізінде қабылдануы тиіс екенін атап өтті.

Satbayev University Автоматика және ақпараттық технологиялар институтының қауымдастырылған профессоры, PhD, JANA LEP қоғамдық қозғалысының өкілі Максат Мамадияровтың айтуынша, бүгінде жоба төңірегіндегі пікірталастан қашпай, оған ғалымдар мен жастарды тарту маңызды.

«Бүгінде Almaty SuperSki жобасы туралы түрлі пікірлер бар. Біреулер оның дамуын қолдайды, басқаларда ең алдымен экологиялық сипаттағы сұрақтар туындайды. Біздің міндетіміз - бұл сұрақтардан қашу емес, ғылыми зерттеулер мен сараптамалық бағалауларға сүйене отырып, оларды ашық талқылау. Мұндай пікірталастарға жас ғалымдар мен студенттерді тарту әсіресе маңызды, өйткені Алматының болашағын қалыптастыруға дәл солар қатысады», - деді Максат Мамадияров.

Экология және қауіпсіздік

Негізгі мәселелердің бірі тау экожүйелерін шамадан тыс антропогендік жүктемеден қорғау болды. Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ ботаника және агроэкология кафедрасының аға оқытушысы Каримэ Абидкулова өсімдіктер әлемін алдын ала зерттеу және тұрақты экологиялық мониторинг жүргізу қажеттігін атап өтті.

Қатысушылар қауіпсіздік мәселелеріне де ерекше назар аударды. Докторант Айгуль Сауранбаева Алматы сейсмикалық белсенді аймақта орналасқанын, сондықтан ауқымды инфрақұрылымдық жобаларды жүзеге асыру ықтимал тәуекелдерді кешенді бағалаумен қатар жүруі керектігін еске салды.

«Тау аумақтарын дамытқанда адамдардың қауіпсіздігі бірінші орында тұруы тиіс. Алматы сейсмикалық белсенді аймақта орналасқан, сондықтан кез келген ауқымды инфрақұрылымдық жобаны сейсмикалық тәуекелдерді кешенді бағалаудан және төтенше жағдайлардың алдын алу бойынша тиімді шаралар әзірлеуден бастау қажет», - деді Айгуль Сауранбаева.

Өз кезегінде мұнай инженериясы кафедрасының меңгерушісі Диас Абдимаулен жобалаудың, құрылыстың және қауіпсіздікті қамтамасыз етудің озық халықаралық тәжірибелерін қолдану қажеттігіне назар аударды. Оның айтуынша, заманауи технологиялар экологиялық мәдениетті және табиғатқа жауапкершілікпен қарауды қалыптастырумен толықтырылуы керек.

Қала тұрғындарына не береді

Дөңгелек үстелге қатысушылар тау туризмін дамытудың экономикалық және әлеуметтік перспективаларын да талқылады. JANA LEP қоғамдық қозғалысының өкілі Акежан Кенесов Көк-Жайлау SuperSki Алматының туристік тартымдылығын арттыруға және заманауи инфрақұрылымды дамытуға ықпал етуі мүмкін екенін атап өтті.

«Алматының тау туризмін дамыту үшін орасан зор әлеуеті бар және біз бұл әлеуетті жауапкершілікпен пайдалану керек деп санаймыз. Almaty SuperSki жобасы қала үшін, туристерді тарту және заманауи инфрақұрылымды дамыту үшін жаңа мүмкіндіктер ашуы мүмкін. Сонымен қатар мұндай жобаларды жүзеге асыру ғылыми зерттеулермен, экологиялық талаптарды сақтаумен және қоғаммен ашық диалогпен қатар жүргені біз үшін принципті түрде маңызды», - деді Акежан Кенесов.

Талқылаудың тағы бір маңызды аспектісі болашақ туристік инфрақұрылымның Алматы тұрғындары үшін қолжетімділігі болды. JANA LEP өкілі Кадырбек Файзуллаев тау туризмін дамыту шетелдік қонақтардың ғана емес, қала тұрғындарының да мүддесін ескеруі керек екенін атап өтті.

«Біз табиғатты сақтау мен қаланың дамуын бір-біріне қарсы қоймауымыз керек. Керісінше, біздің міндетіміз - экологиялық қауіпсіздік, заманауи инфрақұрылымдық шешімдер және қоғам қажеттіліктері арасында ақылға қонымды тепе-теңдік табу», - деді ол.

Дөңгелек үстелдің қорытындысы

Дөңгелек үстелдің қорытындысы бойынша «Алматының тау аумақтарын сақтау және тұрақты пайдалану: ғылыми тәсілдер мен ұсынымдар» сараптамалық құжатын дайындау көзделген. Оған негізгі ғылыми қорытындыларды, қатысушылардың ұсыныстарын, талқыланған мәселелер бойынша түрлі ұстанымдарды және алдағы зерттеулердің бағыттарын енгізу жоспарланып отыр.

Дайындалған ұсынымдар ғылыми қауымдастыққа, мүдделі ұйымдарға және бейінді мемлекеттік органдарға ұсынылуы мүмкін.

Сондай-ақ оқыңыз:

Есепке қою туралы № KZ16VPY00118275 БАҚ куәлігі 25.04.2025 жылы берілді.