Мемлекеттік нөмірдің оң жағындағы шағын терезедегі екі сан көліктің қай жерде тіркелгенін көрсетеді: 02 — Алматы, 01 — Астана, 17 — Шымкент. Қазақстанда мұндай код барлығы 20. Әр өңірдің коды қандай екенін, Семейде неге 16 және 18 кодты көліктер жүретінін және 2027 жылы жолдарда қандай нөмірлер пайда болатынын айтып береміз.
Қазақстандық нөмірді қалай оқуға болады
Жеңіл көліктің стандартты нөмірі былай көрінеді: 123 ABC 02. Үш сан, үш латын әрпі және оң жақтағы бөлек терезеде екі таңбалы өңір коды. Сол жағында — Қазақстан туы және KZ жазуы.
Өңірді тек соңғы екі сан білдіреді. Әріптер көліктің қайдан екенін көрсетпейді.
Қазақстан нөмірлеріндегі өңір кодтары: толық тізім
Жақша ішінде — облыстың әкімшілік орталығы.
- 01 — Астана
- 02 — Алматы
- 03 — Ақмола облысы (Көкшетау)
- 04 — Ақтөбе облысы (Ақтөбе)
- 05 — Алматы облысы (Қонаев)
- 06 — Атырау облысы (Атырау)
- 07 — Батыс Қазақстан облысы (Орал)
- 08 — Жамбыл облысы (Тараз)
- 09 — Қарағанды облысы (Қарағанды)
- 10 — Қостанай облысы (Қостанай)
- 11 — Қызылорда облысы (Қызылорда)
- 12 — Маңғыстау облысы (Ақтау)
- 13 — Түркістан облысы (Түркістан)
- 14 — Павлодар облысы (Павлодар)
- 15 — Солтүстік Қазақстан облысы (Петропавл)
- 16 — Шығыс Қазақстан облысы (Өскемен)
- 17 — Шымкент
- 18 — Абай облысы (Семей)
- 19 — Жетісу облысы (Талдықорған)
- 20 — Ұлытау облысы (Жезқазған)
Барлығы 17 облыс және республикалық маңызы бар үш қала — Астана, Алматы және Шымкент.
18, 19 және 20 кодтары қайдан шықты
Абай, Жетісу және Ұлытау облыстары 2022 жылдың жазында құрылды: жаңа әкімшілік-аумақтық бөлініс туралы жарлық маусымда күшіне енді. Кодтар қазақ әліпбиінің ретімен берілді — Абайға 18, Жетісуға 19, Ұлытауға 20. Жаңа кодты нөмірлер 2022 жылдың қыркүйегінен бастап беріле бастады.
ІІМ ескі нөмірлерді ауыстыруды міндеттеген жоқ. Сондықтан Семейде әлі де 16 кодты, Талдықорғанда 05 кодты, ал Жезқазғанда 09 кодты көліктер көп. 2026 жылдың жазында ІІМ мемлекеттік нөмір беру қағидаларын жаңартты, ал 25 шілдеден бастап жаңа кодтар жалпы тізбеде ресми бекітілді.
Неге Шымкентте 17, ал Түркістан облысында 13
Бұрын 13 коды орталығы Шымкентте болған Оңтүстік Қазақстан облысына тиесілі еді. 2018 жылы Шымкент республикалық маңызы бар қала мәртебесін алып, жеке 17 кодына ие болды, ал облыс Түркістан облысы болып қайта аталып, орталығы Түркістанға көшірілді. 13 коды облыста қалды.
Өңір әрпі бар ескі нөмірлер
2012 жылғы реформаға дейін өңірді нөмірдің бірінші әрпі білдірген: мысалы, «A» — Алматы, «Z» — Астана. «A 502 BCD» түріндегі нөмір алматылық көлікті білдірген. Мұндай нөмірлер жолдарда әлі де кездеседі: белгінің өзі жарамды күйде болса, оларды ауыстыру талап етілмейді.
Басқа түсті нөмірлер: сары, қызыл және көк нөмірмен кім жүреді
- D және T әріптері бар қызыл нөмірлер — елшіліктер, консулдықтар және халықаралық ұйымдар.
- HC, M, H және F сериялы сары нөмірлер — құрметті консулдар, шетелдік компаниялардың өкілдіктері, шетелдік қатысуы бар компаниялар және шетелдіктердің жеке көліктері.
- Көк нөмірлер — ІІМ көліктері.
- МО және МР әріптері мен жұлдызшасы бар нөмірлер — Қорғаныс министрлігі және әскери полиция.
- BS әріптері мен жұлдызшасы бар жасыл нөмірлер — ҰҚК Шекара қызметі.
Электромобильдерге арналған жасыл нөмірлер
2026 жылдың қарашасында ІІМ электромобильдерге арналған нөмірлердің жаңа үлгілерін бекітті. 3 қарашадағы № 831 бұйрық 11 қарашада жарияланды. Электрокарларда өңір коды жазылған өріс жасыл түсті болады:
- жеке және компания көліктерінде — туы бар ақ нөмір, жасыл өңір өрісі, қара сандар мен әріптер;
- ІІМ электромобильдерінде — көк фон, жасыл өңір өрісі және ақ таңбалар;
- шетелдіктер мен шетелдік қатысуы бар компаниялардың көліктерінде — сары фон және жасыл өңір өрісі.
Электромотоциклдерге, электробустарға және жүк электромобильдеріне жеке нұсқалар қарастырылған. Өзгерістердің негізгі бөлігі 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енеді. Тек түс схемасы өзгеретіндіктен, бюджеттен қосымша шығын қажет болмайды.
Жасыл нөмірлер тез байқалады: Ұлттық статистика бюросының деректері бойынша, 2026 жылғы 1 маусымда Қазақстанда 24 634 жеңіл электромобиль тіркелген — бір жыл бұрынғыдан 55,6% көп.
2026 жылы нөмір таңдау қанша тұрады
2026 жылғы 5 қаңтардан бастап нөмірді кездейсоқ алмай, қажетті сандар мен әріптер тіркесімін ХҚКО мобильді қосымшасы немесе eGov арқылы тапсырыс беруге болады. Өңір коды иесінің тіркелген мекенжайы бойынша автоматты түрде қойылады, ал жүйе нөмірдің бос екенін бірден көрсетеді. Бағалар АЕК-ке байланысты, 2026 жылы ол 4 325 теңге:
- қарапайым нөмір — 2,8 АЕК, 12 110 теңге (оған қоса техпаспорт үшін 5 406 теңге);
- кез келген таңдаулы тіркесім — 10 АЕК, 43 250 теңге;
- айна сандар (101, 121, 989) — 15 АЕК, 64 875 теңге;
- 010–090 және 707 — 57 АЕК, 246 525 теңге;
- 100, 111, 200…999 — 137 АЕК, 592 525 теңге;
- 001–009 және 777 — 228 АЕК, 986 100 теңге.
Сандарға үш бірдей әріп қосылса, баға өседі: ең қымбат нұсқа — бірдей әріптері бар 001–009 немесе 777 — 285 АЕК, яғни 1 232 625 теңге тұрады. Көлікті сатқанда әдемі нөмірді өзіңізге қалдыруға болады: алғашқы ай тегін сақталады, одан кейін айына 2,8 АЕК, бірақ жарты жылдан аспайды.
Жиі қойылатын сұрақтар
Көлік жаңа облыстар құрылғанға дейін тіркелген болса, нөмірді ауыстыру керек пе?
Жоқ. Бұрынғы 05, 09 және 16 кодты нөмірлер жарамды, оларды ауыстыру талап етілмейді.
Қонаевтың коды қандай?
05 — бұл Алматы облысы, оның орталығы 2022 жылдан бері Қонаевта орналасқан.
Семей мен Жезқазғанның коды қандай?
Семейде жаңа нөмірлер 18 кодын, Жезқазғанда 20 кодын алады. Ескі көліктерде сол жерлерде 16 және 09 кодтарын да кездестіруге болады.
Әріптер бойынша көліктің қайдан екенін білуге бола ма?
Қазіргі нөмірлерде — жоқ, өңірді тек оң жақтағы екі сан көрсетеді. Өңір әрпі тек ескі үлгідегі нөмірлерде болған.
Материалда ҚР ІІМ, Zakon.kz, Tengrinews.kz, Informburo.kz және Digital Business деректері пайдаланылды.
